بر آن شدیم تا در هر روز ماه مبارك رمضان به بیان معارفی پیرامون یك جزء از قرآن مجید بپردازیم، به همین جهت نكاتی را پیرامون برخی از آیات قرآن كریم در هر روز بیان می كنیم تا علاوه بر انس با قرآن مجید،بتوانیم این كتاب آسمانی را به عنوان یك نسخه مهم برای موفقیت در زندگی فردی و اجتماعی خود عملی كنیم.

اكثریت دلیل حقانیت نیست 

در بررسی و تفسیر و تبیین آیات جزء هشتم قرآن مجید به آیه 116 از سوره مباركه انعام می پردازیم،آیه ای كه خداوند متعال در آن مسیر هدایت را،قرآن مجید معرفی می كند و تبیعت از اكثرت را سبب نابودی و هلاكت انسان معرفی می كند،البته نكته قابل توجه در این میان آن است كه  تبعیت از اكثریت همه جا مذموم نیست،بلكه تبعیت از اكثریتی مذموم است كه كه به ظن و گمان و حدس خود اعتماد و طبق آن اقدام می كنند:

 «وَ إِنْ تُطِعْ أَكْثَرَ مَنْ فِی الْأَرْضِ یُضِلُّوكَ عَنْ سَبیلِ اللَّهِ إِنْ یَتَّبِعُونَ إِلاَّ الظَّنَّ وَ إِنْ هُمْ إِلاَّ یَخْرُصُون[الأنعام:116]و اگر از بیشتر كسانى كه در [این سر]زمین مى‏باشند پیروى كنى، تو را از راه خدا گمراه مى‏كنند. آنان جز از گمانِ [خود] پیروى نمى‏كنند و جز به حدس و تخمین نمى‏پردازند.»

در خقیقت این تبیعت از اكثرت و همرنگی با جماعت آن قدر جذاب و لذت بخش است كه خداوند متعال در مرحله اول به رسول خدا صلی الله علیه و آله هشدار می دهد تا بوسیله این هشدار خطرات این همراهی را برای دیگران نیز به تصویر بكشد.

گناهی با قدرت تخریب هشت ریشتر

معمولا بیشتر افراد از گناه آشكار هراس دارند و حتی برای حفظ آبروی خود در جامعه نیز دست به این نوع از گناهان نمی زنند،اما آنچه از اهمیت بیشتری برخوردار است دوری و اجتناب از گناه پنهانی است و به همین جهت آیات الهی بر ترك هر دو نوع از گناه تاكید دارند :

«وَ ذَرُوا ظاهِرَ الْإِثْمِ وَ باطِنَهُ إِنَّ الَّذینَ یَكْسِبُونَ الْإِثْمَ سَیُجْزَوْنَ بِما كانُوا یَقْتَرِفُون[ الأنعام:120]و گناه آشكار و پنهان را رها كنید، زیرا كسانى كه مرتكب گناه مى‏شوند، به زودى در برابر آنچه به دست مى‏آوردند كیفر خواهند یافت.»

طبق آنچه در برخی از تفاسیر نقل شده است عده ای در زمان جاهلیت عقیده داشتند كه اگر گناهان جنسی در پنهانی انجام شود،عیبی ندارد و تنها گناهان ظاهری گناه محسوب می شود [1]و متاسفانه در قرن بیست و یك كه می توان به دلیل برخی از رفتار و كردار آن را جاهلیت مدرن نامید،كم و بیش این عقیده باطل مشاهده می شود و برای مثال برای برخی گناه در فضای مجازی و ارتباط با نامحرم و ........چون در خفا و بدون ذكر و نام و نشان آنها انجام می شود،گناه به حساب نمی آید كه آیه 120 از سوره انعام به مبارزه با این عقیده باطل قیام می كند و دستور به ترك هر دو گناه می دهد.

امام سجاد علیه السلام در دعاهای آموزنده خود این درس را به ما می دهد که از گناه در خلوت به شدت دوری کنیم،آنجا که با خدای خود در دعای ابوحمزه ثمالی مناجات می کند و می فرماید:

«أنا یا رب الذی لم أستحیک فی الخلاء و لم أراقبک فی الملأ، أنا صاحب الدواهی العظمی، أنا الذی علی سیده اجتری، أنا الذی عصیت جبار السماء، أنا الذی أعطیت علی معاصی الجلیل الرشا، أنا الذی حین بشرت بها خرجت إلیها أسعی :منم پروردگارا آن كسی كه در خلوت از تو شرم نكردم و در آشكارا هم رعایت تو را نكردم. منم صاحب مصیبت‌ها و ماجراهای بزرگ، منم كسی كه بر آقای خود دلیری كرده، منم كسی كه نافرمانی برپادارنده آسمان‌ها را كرده‌ام. منم كسی كه برای نافرمانی‌های بزرگی كه كرده‌ام رشوه داده‌ام، منم آن كسی كه هرگاه نوید گناهی رابه من می‌دادند به‌سویش شتابان می‌رفتم.»[2]

قرآن مجید در آیات متعددی به بیان اهمیت دوری از گناهان مخصوصا گناهان در خلوت و پنهانی می پردازد و افرادی را كه زشتكاری های خود را از مردم پنهان می كنند،ولی از خداوند ابایی ندارند،مذمت می كند و می فرماید:

«یَسْتَخْفُونَ مِنَ النّاسِ وَ لا یَسْتَخْفُونَ مِنَ اللّهِ وَ هُوَ مَعَهُمْ إِذْ یُبَیِّتُونَ ما لا یَرْضی مِنَ الْقَوْلِ وَ کانَ اللّهُ بِما یَعْمَلُونَ مُحیطًا[نساء:108]آن ها زشتکاری خود را از مردم پنهان می‏ دارند؛ اما از خدا پنهان نمی ‏دارند و هنگامی که در مجالس شبانه، سخنانی که خدا راضی نبود می ‏گفتند، خدا با آن ها بود، خدا به آنچه انجام می‏ دهند، احاطه دارد»

اما یكی از آثاری كه در زندگی افرادی كه ترسی از گناه در خلوت ندارند به فرموده امام باقر علیه السلام بی اعتنایی خداوند به آنهاست و چه عذابی دردناكتر از اینكه خداوند به انسان بی اعتنا شود:امام باقر علیه السلام در بیان آثار گناه در خلوت می فرماید:«هركه در خلوت گناه كند،خداوند با او بی اعتناست»[3]

10هشدار برای موفقیت 

آیات 151 تا 153 سوره انعام به بیان ده هشدار برای افرادی كه قصد دارند در جاده موفقیت قدم بگذارند،بیان می كند،هشدارهایی كه می تواند زندگی مادی و معنوی ما را دچار دگرگونی و تحول كند و سرعت ما در رسیدن به موفقیت را افزایش دهد كه به صورت خلاصه به بیان این هشدارها و توصیه های موفقیتی می پردازیم:

1) اینكه هیچ چیز را شریك و همتاى خدا قرار ندهید[انعام:151]«قُلْ تَعَالَوْاْ أَتْلُ مَا حَرَّمَ رَبُّكُمْ عَلَیْكُمْ أَلاَّ تُشْرِكُواْ بِهِ شَیْئًا»
2 - نسبت به پدر و مادر نیكى كنید[انعام:151]«وَبِالْوَالِدَیْنِ إِحْسَانًا»
3 - فرزندان خود را به خاطر تنگدستى و فقر نكشید[انعام:151]«وَلاَ تَقْتُلُواْ أَوْلاَدَكُم مِّنْ إمْلاَقٍ نَّحْنُ نَرْزُقُكُمْ وَإِیَّاهُمْ»
4 - به اعمال زشت و قبیح نزدیك نشوید، خواه آشكار باشد خواه پنهان یعنى نه تنها انجام ندهید بلكه به آن هم نزدیك نشوید[انعام:151]«وَلاَ تَقْرَبُواْ الْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ » 
5 - دست به خون بیگناهان نیالائید[انعام:151]«وَلاَ تَقْتُلُواْ النَّفْسَ الَّتِی حَرَّمَ اللّهُ إِلاَّ بِالْحَقِّ»
6 - مواظب اموال یتیمان باشید[انعام:152]«وَلاَ تَقْرَبُواْ مَالَ الْیَتِیمِ إِلاَّ بِالَّتِی هِیَ أَحْسَنُ »
7 - كم فروشى نكنید[انعام:152]«وَأَوْفُواْ الْكَیْلَ وَالْمِیزَانَ بِالْقِسْطِ»
8 - عدالت را رعایت کنید وهمیشه طرفدار حق باشید[انعام:152]«وَإِذَا قُلْتُمْ فَاعْدِلُواْ وَلَوْ كَانَ ذَا قُرْبَى»
9 - به عهد الهى وفا كنید و آنرا نشكنید[انعام:152]«وَبِعَهْدِ اللّهِ أَوْفُواْ »
10-و در آخرین هشدار موفقیتی خداوند متعال می فرماید:
«وَ أَنَّ هذا صِراطی مُسْتَقیماً فَاتَّبِعُوهُ وَ لا تَتَّبِعُوا السُّبُلَ فَتَفَرَّقَ بِکُمْ عَنْ سَبیلِهِ ذلِکُمْ وَصَّاکُمْ بِهِ لَعَلَّکُمْ تَتَّقُونَ[انعام:153]و [بدانید] این است راه راست من؛ پس، از آن پیروی کنید. و از راه‌ها[ی دیگر] که شما را از راه وی پراکنده می‌سازد پیروی مکنید. این‌هاست که [خدا] شما را به آن سفارش کرده است، باشد که به تقوا گرایید»

به امید آنكه در روز هشتم ماه مبارك رمضان تصمیم بگیریم تا به توصیه های قرآن مجید بیش از گذشته جامه عمل بپوشانیم،تا در دنیا و آخرت به سعادت و رستگاری واقعی دست پیدا كنیم.

منابع:

[1]تفسیر نمونه ذیل آیه شریفه
[2]مفاتیح الجنان
[3]بحارالانوار،ج78،ص70




طبقه بندی: **تفسیر، 
داغ کن: داغ کن - کلوب دات کام
نوشته شده در تاریخ چهارشنبه 26 تیر 1392 توسط امین ادریسی